Θυμάμαι από μικρός ότι γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ʼ60 η ανταμοιβή των καλύτερων αθλητών (ακόμη και των εθνικών ομάδων…) ήταν η προσφορά από την Ομοσπονδία ή το σύλλογό τους ενός ή δύο γευμάτων την ημέρα, οι φόρμες (μια δυο φορές το χρόνο), τα αθλητικά τους παπούτσια και ένα μπουκάλι γάλα ή πορτοκαλάδα μετά την προπόνηση! Κάπου κάπου βολεύονταν κάποιοι σε κάποια δουλειά στο δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα, με πολλά παρακάλια και πιέσεις ή εξασφάλιζαν διαμονή στους ξενώνες του Παναθηναϊκού σταδίου…
Ανεξάρτητα από διεθνείς επιτυχίες ή διακρίσεις (σίγουρα μετρημένες που προκαλούσαν φρενίτιδα ενθουσιασμού και εθνικής υπερηφάνειας στους φιλάθλους…) οι αθλητές και οι αθλήτριες ήταν πολλοί, προσπαθούσαν με κέφι και αφοσίωση να κάνουν το καλύτερο, απολάμβαναν αυτό που έκαναν και είτε έφταναν κάπου είτε έπαιρναν το δρόμο της βιοπάλης, κρατώντας όμορφες αναμνήσεις και φίλους… Ο ΣΕΓΑΣ λ.χ. είχε έναν (άντε δυο…) εθνικό προπονητή που –με τη βοήθεια των σωματειακών- έδινε πρόγραμμα στους αθλητές και παρακολουθούσε την πορεία τους. Οι σύλλογοι (οι κορυφαίοι, όπως ο Πανελλήνιος, ο Παναθηναϊκός, ο Εθνικός ΓΣ, ο Πανιώνιος, ο Ηρακλής Θεσ.) είχαν δύο, το πολύ τέσσερις, προπονητές για όλο το δυναμικό τους, απʼ τους παίδες ως τους ολυμπιονίκες τους, αν είχαν!
Κάποια εποχή ήρθαν τα προνόμια ως κίνητρο για καλύτερο αθλητισμό, για ανταπόδοση του κόπου και του χρόνου που καταθέτουν οι αθλητές με στόχο τον πρωταθλητισμό… Για την αναστολή ή και απώλεια μιας πορείας σπουδών, επαγγελματικής κατάρτισης ή έναρξης μιας καριέρας…
Μετά ήρθαν οι υλικές παροχές, αργότερα τα πριμ, οι εκτός σειράς διορισμοί ή προαγωγές στο δημόσιο και στις Ένοπλες Δυνάμεις, οι ομαδικές ή ατομικές χορηγίες, οι σπόνσορες κ.α. Κι ακόμη τα «οδοιπορικά» και τα «ενοίκια» από τα σωματεία, τα «μαύρα» πριμ κ.λπ.
Χωράει μεγάλη συζήτηση τι ήταν σωστό ή αναγκαίο, πώς έπρεπε να δίνονται διάφορα προνόμια ή υλικές απολαβές, αν έπρεπε να συνεχιστούν ή να διατηρηθούν, σε ποιο βαθμό κ.α.
Βέβαιο είναι ότι όχι μόνο στο στίβο, αλλά σε όλα τα μη επαγγελματικά αθλήματα, ένας σημαντικός αριθμός πρωταθλητών και πρωταθλητριών πίστεψε ότι έγινε «επαγγελματίας» αθλητής, ότι θα λύσει το σήμερα και το αύριο της ζωής του με όσα κέρδιζε από τον αθλητισμό!
Μια ψευδαίσθηση, ένα ακόμη ξεστράτισμα από την αλήθεια, μια άλλη εκτροπή από την πραγματικότητα στην οποία είχε οδηγηθεί η ελληνική κοινωνία!
Απρόβλεπτα, απότομα, βίαια ήρθαν η κρίση και τα μέτρα λιτότητας ή –σωστότερα- αποδόμησης των πάντων, με θύματα φυσικά τους λιγότερο ισχυρούς (από κάθε άποψη…) και τους νέους, όπως είναι και οι αθλητές! (Δεν μιλώ για τους επαγγελματίες των μεγάλων κατηγοριών του ποδοσφαίρου ή του μπάσκετ…)
Το κράτος ουσιαστικά αποφάσισε (ή αναγκάστηκε από τη ζοφερή ταμειακή ένδεια…) να βάλει τον αθλητισμό –άσχετα από όσα λένε οι αρμόδιοι…- σε χαμηλή βαθμίδα ενδιαφέροντος, προστασίας, επένδυσης… Άμεσα και φανερά όσον αφορά τον πρωταθλητισμό, έμμεσα και συγκαλυμμένα όσον αφορά τον αθλητισμό βάσης!
Οι περικοπές που αναγγέλθηκαν για το ΣΕΓΑΣ σημαίνουν ότι τόσο ο αθλητισμός υψηλού επιπέδου όσο και η ενίσχυση του σωματειακού θα υποστούν δραστικές περικοπές… Οι εποχές με τις μακροχρόνιες προετοιμασίες στο εξωτερικό, την κάλυψη μεγάλων ιατροφαρμακευτικών δαπανών, οι πολλές διοργανώσεις, η συμμετοχή σε αγώνες πολυάριθμων ομάδων κ.α. θα μείνουν στην… ιστορία!
Το ίδιο ίσως και η παροχή στέγης ή τακτικών χρηματικών ενισχύσεων στους αθλητές του σχεδιασμού ή στους προπονητές…
Οι σύλλογοι (ακόμη και οι πιο ιστορικοί που είναι οι πυλώνες αλλά και η μήτρα παραγωγής νέων αθλητών και φωλιές υγείας και διαπαιδαγώγησης…) παλεύουν με νύχια και δόντια να μην κλείσουν! Και φυσικά δεν θα σκεφτούν ούτε για μεταγραφές αστεριών, ούτε για υποσχέσεις οικονομικών παροχών ή ενοικίαση σπιτιών κ.α.
Δεν υιοθετώ, δεν ήθελα, δεν φανταζόμουν αυτό το «μοντέλο» αθλητισμού όχι για το στίβο, αλλά για κανένα μη επαγγελματικό άθλημα… Δυστυχώς, όσα βλέπω ήδη γύρω μας κι όσα φοβάμαι πως έρχονται, νιώθω ότι πέραν από την εποχή της… αθωότητας γυρίζουμε στην εποχή του «φτωχού πλην τίμιου…» αθλητισμού!
Παλαιότεροι και νέοι αθλητές θα πρέπει συνειδητά να επιλέξουν ότι θα κάνουν αθλητισμό για το κέφι, την υγεία, ίσως την προβολή ή και την κοινωνική καταξίωση και δόξα, αφού όμως έχουν προκαθορίσει τη ζωή, τις σπουδές ή την εργασία τους!
Μακάρι να διαψευσθώ, μακάρι να βρεθεί μια κάποια (ενδιάμεση) λύση, χωρίς όμως να είναι οι βάρβαροι (που πλέον πρέπει να δούμε τι θʼ απογίνουμε χωρίς αυτούς ή για νʼ ακριβολογώ κάτω και μαζί μʼ αυτούς, τουτέστιν ΔΝΤ, δανειστές, κερδοσκόπους κ.α.)!
Σχόλιο του ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΜΟΥΖΕΛΟΥ
Δημοσιογράφου –Ειδικού Γραμματέα ΠΣΑΤ
Ενδιάμεσες λύσεις όπως και ενδιάμεσες τοποθετήσεις δεν μπορούν να υπάρχουν στις μέρες μας και δεν χωράνε έτσι κι αλλιώς, τα πράγματα πλέον είναι πολύ ξεκάθαρα. Ή είμαστε με τον μαζικό λαϊκό αθλητισμό από όπου θα ξεπιδάνε συνεχώς νέα ταλέντα που θα γίνονται οι αυριανοί πρωταθλητές και ολυμπιονίκες ( και επι τέλους ας σταματήσουν κάποιοι το παραμύθι της μικρής χώρας, η Κούβα έχει πληθυσμό όσο και η Ελλάδα, 11 εκατομυρία, και η Τζαμάϊκα μόλις 2,8!!!!! ) ή θα βλέπουμε τη νέα γενιά να χάνεται στα φαστφουντάδικα, στα τσιγάρα και στα ναρκωτικά. Αυτό βέβαια προϋποθέτει εντελώς άλλη λογική για τον αθλητισμό, θέλει στάδια παντού ανοιχτά για όλο τον κόσμο, θέλει στήριξη των ερασιτεχνικών σωματείων και βέβαια θέλει κίνητρα για τους νέους αθλητές για τους οποίους καλώς ή κακώς θα πρέπει η πολιτεία άμεσα ή έμμεσα να τους εξασφαλίζει όχι μόνο την προετοιμασία τους αλλά και το τι θα κάνουν μετά τον πρωταθλητισμό ( ότι και αν σημαίνει αυτό), γιατι τη ζωή, τις σπουδές και την εργασία τους την έχουν προκαθορίσει μόνο ο παππούς μου άντε το πολύ πολύ και ο πατέρας μου, αλλά μάλλον δεν μπορούμε να περιμένουμε διακρίσεις από αυτούς.
??? ???????? ???????? ??????, ?????? ? ??????
Δεν κατάλαβα ακριβώς αν αναφέρεται στις διαπιστώσεις μου ο φίλος μας γράφοντας για ενδιάμεσες λύσεις και τοποθετήσεις.
Φοβάμαι ότι έχει μπερδέψει τα πράγματα, γιατί ενώ μιλάει για ανοικτά στάδια και λαϊκό αθλητισμό κατόπιν ζητάει οικονομική ενίσχυση των σωματείων, πρωταθλητισμό και κίνητρα, που αν δεν καταργήθηκαν ολοσχερώς “κουρεύτηκαν” σχεδόν “γουλί” γιατί θεωρήθηκαν γεννεσιουργές αιτίες κρουσμάτων ντόπινγκ!
Οφείλω να ξεκαθαρίσω κάτι: Ούτε ο πρωταθλητισμός της Κούβας ούτε αυτός της Τζαμάϊκας είναι αποτέλεσμα “μαζικού λαϊκού αθλητισμού”, όπως ήταν μύθος αυτό που λεγόταν παλιά για τις πρώην κομμουνιστικές χώρες! Ο αθλητισμός στις δύο αυτές χώρες ήταν επιλεκτικός κρατικός πρωταθλητισμός, στηριγμένος σε χρήματα και υποστηρικτικές δομές του Κράτους… Άλλωστε νομίζω πως είναι ουτοπία να πιστεύει κανείς ότι βγήκαν πρωταθλητές κλάσης μέσα από τέτοιες διαδικασίες…
Το μόνο που μπρούμε να δεχτούμε είναι ότι όπου υπάρχει οργανωμένη μαζική άθληση διευρύνεται η δεξαμενή από την οποία ο σωματειακός ή κολλεγιακός αθλητισμός αντλούν “νέο αίμα” και το αξιοποιούν με τοπ αθλητική και επιστημονική στήριξη για να μεταβληθεί σε αθλητές ικανούς να διακριθούν σε υψηλό επίπεδο.
Άλλο να έχουμε χώρους για μαζική άθληση, άλλο να την προπαγανδίζουμε και να την κάνουμε συνήθεια και βίωμα κι άλλο να νομίζουμε ότι από τον (παλιό) “¨Αγιο Κοσμά” θα βγάλουμε πρωταθλητές…
