Ιστορικά Ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων ανοικτού στίβου (Α/Γ)

( Για διοργανώσεις & ελληνικά μετάλλια δείτε -> ΕΔΩ )

Η αρχή:
Ο πρόεδρος της Ουγγρικής ομοσπονδίας στίβου Dr.S.Stankovic, το 1926 είχε την ιδέα της διοργάνωσης του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Αθλητισμού, και εν συνεχεία υπέβαλε πρόταση στην IAAF για τη διεξαγωγή Πανευρωπαϊκών Αγώνων. Αρχικά δεν έγινε δεκτή, αλλά το 1932 και την περίοδο των Ο.Α. κατέθεσε οργανωμένη πρόταση στο συνέδριο της IAAF. Το ίδιο έτος ιδρύθηκε και η Ευρωπαική Ομοσπονδία (EAA).
Στις 24/9/1933 στη σύσκεψη του συμβουλίου της IAAF στο Βερολίνο έγινε δεκτή η πρόταση αλλά και η υποψηφιότητα της Ιταλίας για ανάληψη της πρώτης διοργάνωσης το 1934. Σχεδόν 10 ημέρες πριν τη διοργάνωση που διήρκεσε μόλις 3 ημέρες (7-9/9) αποφασίστηκε η 4ετης τέλεσή τους, ενδιάμεσα των Ολυμπιακών Αγώνων.

Ευρωπαϊκά πρωταθλήματα

Στο 1ο πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα, και χωρίς τη Σοβιετική Ένωση και τη Μεγάλη Βρετανία, έγιναν μόνο αγωνίσματα ανδρών. Η Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από τους Χιώτες Χρήστο Μαντικα και Νίκο Σύλλα. Ο Μαντικας έφερε μάλιστα το 1ο μετάλλιο για την Ελλάδα, χάλκινο, στα 400μ εμπόδια με πανελλήνιο ρεκόρ (54”9)
Στο 2ο πανευρωπαϊκό το 1938 έγιναν και 9 αγωνίσματα γυναικών, όχι όμως στο Παρίσι αλλά στη Βιέννη.
Το 3ο πανευρωπαϊκό ήταν να γίνει το 1942, αλλά λόγω του παγκοσμίου πολέμου μετατέθηκε κατά 4 χρόνια, και έγινε στο γνωστό στάδιο «Μπισλετ», στο Όσλο.
Το 1950 το πανευρωπαϊκό έγινε στο «Χέυζελ» των Βρυξελλών και με τη συμμετοχή για πρώτη φορά Ελληνίδας αθλήτριας, της Φανής Αργυρίου στο 5θλο. Ακολούθησαν τα Πανευρωπαϊκά σε Βέρνη το 1954 και Στοκχόλμη το 1958. Το 1962 οι αγώνες έγιναν στο στάδιο «Παρτιζαν» του Βελιγραδίου και το 1966 στο «Νεπ» της Βουδαπέστης, όπου ο Χρήστος Παπανικολάου ήταν 2ος στο επικοντώ με πανελλήνιο ρεκόρ 5,05μ!

Για τις επόμενες 3 διοργανώσεις δεν τηρήθηκε η 4ετής βάση. Το 1969 η διοργάνωση φιλοξενήθηκε στη χώρα μας, στο Στάδιο «Γ.Καραισκάκης» στις 16-21/9, με την τελευταία ημέρα να γίνεται μόνο ο Μαραθώνιος δρόμος. Το 1971 στο Ελσίνκι ο Βασίλης Παπαγεωργόπουλος ήταν 3ος στα 100μ με 10”6. Ο Χρ.Παπανικολάου δεν πέρασε τα 5μ (αλλά τον επόμενο μήνα έκανε παγκόσμιο ρεκόρ με 5,49μ). Το 1974 οι αγώνες έγιναν στη Ρώμη και το 1978 στην Πράγα –όπου ο Μιχάλης Κούσης ήταν 10ος στο Μαραθώνιο με πανελλήνιο ρεκόρ 2ʼ14”41.

Εγκαίνια για το ΟΑΚΑ με την Αθήνα να φιλοξενεί ξανά ευρωπαϊκό πρωτάθλημα στίβου μετά το 1969 -που είχε γίνει Πειραιά.
1η η Βερουλη με 70,02 στον ακοντισμο και 3η η Σακοραφα με 67,04μ. (που τον Σεπτέμβριο έκανε παγκόσμιο ρεκόρ με 74,20μ.)
Νικη για την Koch στα 400μ. με 48,16 επι της Kratochvilova όπως και στην 4×400μ. με ρεκορ 3.19.05.
Στα μεταλλια, 14 χρυσα η Ανατολικη Γερμανια και 29 συνολο, 7 χρυσα η Δυτικη Γερμανια και 12 συνολο, 6 η ΕΣΣΔ με 26 μεταλλια, και 9 με 3 χρυσα για Μεγ.Βρετανια

Βρετανική κυριαρχία στα 800μ. με Coe (1,44,50), McKean και Cram -που κερδισε τα 1500μ. Στα 400μ. ο Roger Black κερδιζει με 44.59 για 4 εκατοστα τον Schoenlebe, και η 4χ400μ. της Βρετανιας κερδιζει και αυτη. Στα 100μ. νικητης ο Lifnford Christie. Νικη ως συνηθως για Daley Thompson στο 10θλο. Πρωτη και δευτερη θεση σε ολα τα άλματα για τους Σοβιετικους εκτος του τριπλουν που τους κερδισε ο Markov. Νικες για Βουλγαρια και με Konstantinova και Donkova. Οι Ανατολικογερμανιδες κερδιζουν σε 100μ.-Goehr με 10,91, σε 200μ.-Drechsler με 21,71 (οπως και το μηκος με 7,27μ.) σε 400μ.-Koch 48,22, αλλα και στις σκυταλες.
Στα μεταλλια 36 η ΕΣΣΔ και 30 η Ανατολικη Γερμανια, με 11 χρυσα αμφοτερες. 15 η Μεγ. Βρετανια με 8 χρυσα. Απο 10 Γερμανια και Ιταλία, 8 η Βουλγαρία.

Στο Σπλιτ της Γιουγκοσλαβιας, οι Βρετανοι επικρατησαν σε ολα τα σπριντ (100, 200, 400, εμποδια, σκυταλες) με ηττα μονο στα 4χ100 απ τους Γαλλους -που εκαναν 37,79.
Οι Ανατολικογερμανιδες από την αλλη κερδισαν και τις 2 σκυτάλες και ειχαν τις 2 πρωτες σε 100μ (οπως και την τριτη)-200 (με Krabbe να κανει νταμπλ και 2η την Drechsler που κερδισε στο μηκος) -400 (με Breuer) -800. Τα 1500 τα κερδισε η Γιουγκοσλαβα Pajkic, ενω και ο Topic με 2,34 (με καλυτερες προσπαθειες) εδωσε χρυσο στη διοργανωτρια. Η Kumbernuss κερδισε με 20,38 την Lisovskaya στη σφαιρα.
Στα μεταλλια η Ανατολικη Γερμανια κατεκτησε 12 χρυσα και 34 συνολο, η Βρετανια 9 /18, η ΕΣΣΔ 6 /22

Νέα δεδομένα μετά από διασπάσεις ΕΣΣΔ, Τσεχοσλοβακίας, Γιουγκοσλαβίας αλλά και την ένωση της Γερμανίας υπήρχαν πια στην Ευρώπη.
Διπλή νίκη για Irina Privalova σε 100μ και 200μ, με δευτερη και στα 2 αγωνίσματα την Zhanna Pintusevich.
Νικη του Βρετανού Christie στα 100μ επι του Νορβηγου Moen ο οποιος κερδισε τα 200μ. Ισπανικη τριπλετα στον Μαραθωνιο και Ουκρανικη στη σφαιροβολια στους ανδρες.
Χάλκινο ο Κ.Κουκοδήμος με 8,01μ. στο μήκος.
25 μεταλλια η Ρωσια με 10 χρυσα, 14 /5 για Γερμανια, 13 /6 για Μεγ.Βρετανια, 12 /3 για Ουκρανια, 9 /4 η Γαλλια και 9 /3 η Ισπανια

Τα 46 αγωνίσματα διεξήχθησαν σε μόλις 6 ημέρες και να υπάρχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Ιταλική τριάδα στον Μαραθώνιο με νικητή τον Stefano Baldini. Νταμπλ για την Sonia O’Sullivan σε 5 και 10.000μ. Η Grit Breuer κέρδισε τα 400 και ουσιαστικα η ιδια και τα 4χ400μ. Βρετανική τριάδα στα 200μ. με τον Κύπριο Κατσαντώνη 7ο. Στα 100μ. νικητής ο Βρετανός Darren Campbell με 10.04 με δεύτερο τον συμπατριώτη του Chambers και τρίτο τον Χαρη Παπαδια με 10.17. Στις γυναίκες η Christine Arron με 10.73 κέρδισε την Irina Privalova που έκανε 10.83 (αλλά κέρδισε στα 200μ.) και τρίτη ήταν η Κατερίνα Θανου με 10,87. Χρυσό για την Ολγα Βασδεκη με 14,55μ. στο τριπλούν.
23 μετάλλια για τη Γερμανία με 8 χρυσά, και 22 για τη Ρωσία με 6. Τρίτη σε συνολο η Μεγ.Βρετανια με 16, αλλα με τα περισσότερα χρυσά, 9.

Στην πρωτευουσα της Βαυαριας, στο Ολυμπιακο Σταδιο του Μοναχου και 30 χρονια μετα τους Ολυμπιακούς Αγώνες φιλοξενήθηκε Ευρωπαικό, υπό βροχή σχεδόν καθημερινά.
Ο Κωστας Κεντερης με μια τρομερη κουρσα στα 200μ ολοκληρωσε την ανεπαναληπτη 3αδα νικων του στις μεγαλες διοργανωσεις, κατι που πριν ακομα τερματισει το εδειξε με το υψωμενο χερι του. Τερματισε σε 19.85, πανελληνιο ρεκορ, και από τους καλύτερες επιδόσεις ολων των εποχων. Η Κατερινα Θανου στα 100μ. κερδισε αφηνοντας πισω την Kim Gevaert και την Manuela Levoratο, κατι που εκανε και η Muriel Hurtis στα 200. Νικητρια η Μανιανι με 67,47μ. στον ακοντισμο, και η Βογγολη στον δισκο με 64,31μ. και δευτερη την Sadova και τριτη την Κελεσιδου! Τριτος και ο Παπαδημητριου στη σφυρα.
O Chambers ειχε κερδισει τα 100 με 9.96 και με την ομαδα 4χ100μ. με 38.19, αλλα αφαιρεθηκαν οι νικες λογω μετεπειτα τιμωριας για αναβολικα.
24 μεταλλια η Ρωσια με 7 χρυσα, 5 χρυσα (μετά την αφαίρεση 2) η Μεγ.Βρετανια που είχε 14 στο συνολο. 6 χρυσα για Ισπανια και συν.15, απο 4 χρυσά Γαλλία και Ελλάδα με 7 και 6 σύνολο αντίστοιχα. Η Σουηδια 3 χρυσα -συν.5, και η Ουκρανια, απο 2 χρυσα ειχαν Ουγγαρια, Γερμανια -η οποια ομως κατεκτησε 19 μεταλλια συνολικα και ηταν 2η στη σχετικη καταταξη.

Στο Γκετεμποργκ, την “αθλητικη πρωτευουσα” της Σουηδιας, ο Περικλης Ιακωβακης σε μια φανταστικη σαιζον κερδισε τα 400μ. εμποδια με 48.46 ενω στο ιδιο αγώνισμα η Φανη Χαλκια τερμάτισε τελικα 2η με 54,02.
Στη 2η θέση ήταν και η Δεβετζη στο τριπλουν με 15,05μ., πισω απο την Tatyana Lebedeva που κερδισε στο τελος με 15,15μ. Ο Olson με 17,67μ. κερδισε το τριπλουν οπως ευκολα και η Susanna Kallur τα 100μ. εμποδια και η Carolina Klueft το 7θλο για τη διοργανωτρια χωρα. Η Berguist που ηταν φαβορι εχασε στο υψος απ την απιστευτη Βελγιδα 7θλητρια Tia Hellebaut, η οποια κερδισε και την Veneva σε διαφορα προσπαθειων με 2,03, την ωρα που η συμπατριωτισα της Kim Gevaert κερδιζε, μετα τα 100μ., και τα 200μ, αφηνοντας τις Ρωσιδες και στα 2 αγωνισματα στη 2η και 3η θεση. Κατι που εκανε και η Vanya Stambolova στα 400μ με 49,85. Ρωσικα διδυμα κερδισαν ομως τα 800 (1.57.38 η πρωην 400αρα Kotlyarova) και τα 1500μ. (3.56.91 η Τomashova) ενω οι Ρωσιδες κερδισαν και τις 2 σκυταλες. Οι Λευκορωσιδες αδερφες Τurava κερδισαν στηπλ και βαδην. Ο Obikwelu πετυχε διπλη νικη σε 100μ. με 9.99 (και 2ο τον Ρωσο Yepishin με 10.10 εθνικο ρεκορ οπως και ο 3ος Osovnikar με 10,14) και στα 200μ. με 20.01. Οριακη νικη για Raquil στα 400μ. με πολυ δυνατο finish, οπως αλλωστε συνηθιζει, οπως και για τον Ολλανδο Som στα 800μ. επι του Fiegen απ το Λουξεμβουργο.
Στα μεταλλια η Ρωσια συγκεντρωσε 34 /12 χρυσα, Ισπανια 11 /3, Μεγ.Βρετανια 11/1, ενω η Γερμανια 10 αλλα με 4 χρυσα -όσα και Λευκορωσία και Γαλλία.

Στην Ισπανία, ή μαλλον στην …Καταλωνία και την πρωτεύουσά της, τη Βαρκελώνη, διεξήχθη σε 6 αγωνιστικές ημέρες το 20ο Ευρωπαικό.
Η Ρωσία και παλι ήταν η χώρα με τα περισσότερα μετάλλια (10 χρυσά – 6 αργυρά – 8 χάλκινα), αλλά η Γαλλία ήταν η χώρα που εντυπωσίασε και αθλητικά (8-6-4) και στις εξέδρες. Ο Lemaitre κατέκτησε 3 χρυσά, σε 100 -200 – 4χ100. Η Ottey με την 4χ100 της Σλοβενίας αγωνίστηκε στην ηλικία των 50 ετών!
Για την Κύπρο, 6η θέση στα 200μ. με εθνικό ρεκόρ 22″61 η Ελένη Αρτυματά.
Για την Ελλάδα, 5η θέση ο Π.Ιακωβάκης (400μ εμπόδια – 49″38), 6η ο Λ.Τσάτουμας (μήκος – 8,09), 7ες η Γ.Κοκλώνη (100μ – 11″36) & ο Λ.Τσάκωνας (200μ – 20″90) – 8ες ο Μπανιώτης (ύψος – 2,23) & η Α.Στεργίου (ύψος – 1,92). Η Σοφία Υφαντίδου κατετάγη 15η στο 7θλο με 6004β, 1η η Jessica Εnnis με 6823β και ρεκορ αγώνων.

Εμβόλιμο πανευρωπαικο πρωτάθλημα 5 ημερών (τη χρονική περίοδο θα γινόταν το Ευρωπαικό εθνικών ομάδων) σε Ολυμπιακή χρονιά, και πολλά απο τα κορυφαία ονόματα δεν αγωνίστηκαν.
Χάλκινη η Νικόλ Κυριακοπούλου στο επικοντώ με 4,60μ, όσο και η νικήτρια Ptacnikova και η Strutz, υπο βροχή. Στον προκριματικό η Τσέχα αν και είχε εξασφαλίσει τον τελικό αποφάσισε να κάνει άλμα και να περάσει το όριο των 4,45μ και παράλληλα αφησε την Pyrek και μαζί και τη Λεδάκη με τις οποίες ισοβαθμούσε, εκτός του τελικού. Ο Κώστας Φιλιππίδης ήταν 5ος με 5,72μ. στους άνδρες. Ο Κώστας Δουβαλίδης με 13″37 έκανε πανελλήνιο ρεκόρ στον ημιτελικό και μπήκε τελικό όπου έμεινε 8ος καθώς έχασε το ρυθμό του σε εμπόδιο.
Δεν έγιναν αγωνίσματα εκτός Σταδίου.
1η σε χρυσά η Γερμανία (6) ενώ πρώτη σε μετάλλια η Ουκρανία (17)

Στο εντυπωσιακό στάδιο Letzigrund με μια «κορώνα» 31 προβολέων, που ήταν και το έμβλημα της διοργάνωσης, αργυρή ήταν η Κατερίνα Στεφανίδη στο επικοντώ με 4,60μ. παίρνοντας το πρώτο της μετάλλιο σε επίπεδο γυναικών, με την απονομή να κάνει ο Bubka. Νικήτρια ήταν η Ρωσίδα Sidorova, ενώ η Κυριακοπούλου έμεινε 7η – όπως και ο Φιλιππίδης στους άνδρες.
Αργυρός και ο Λούης Τσάτουμας με 8,15μ. στο μήκος, με νικητή τον Rutherford. Την 7η θέση πήρε και ο Λ.Τσάκωνας στα 200μ. ενώ 10ος ήταν ο Τσιάμης στο τριπλούν.
Ο Γαλλο-αλγερινός Mekhissi κέρδισε αλλά ακυρώθηκε στα στηπλ λόγω του πανηγυρισμού του που έβγαλε τη φανέλλα του και άρχισε να πανηγυρίζει σαν …ποδοσφαιριστής, ακόμη και όταν περνούσε το τελευταίο εμπόδιο, όμως την τελευταία ημέρα κέρδισε (και) στα 1500μ.
Το νταμπλ εκανε η Ολλανδέζα Daphne Schippers σε 100μ.-200μ. αλλά και ο Mo Farah σε 5-10.000μ. με τη Μεγαλη Βρετανία να φτάνει στα 12 χρυσά ενώ η Γαλλία είχε 9, ενώ και οι δύο χώρες είχαν από 23 μετάλλια συνολικά.

Χωρίς τη Ρωσία που βρισκόταν σε διαθεσιμότητα λόγω σκανδάλων doping έγινε το ευρωπαικό στο Amsterdam και με ορισμένες καινοτομίες: ως προς τα εκτός σταδίου αγωνίσματα, διεξήχθη αγώνισμα Ημιμαραθωνίου, ενώ τα προκριματικά σε ακοντισμό και δισκοβολία έγιναν σε εξωτερικό δημόσιο χώρο. Με 3 γύρους έγιναν τα αγωνίσματα των σπριντ όπου στον 1ο γύρο δεν μετείχαν όσοι ήταν στους καλύτερους 12 της χρονιάς.
Η Κατερίνα Στεφανίδη πήρε με 4,81μ. και ρεκόρ αγώνων (το είχε η Isinbayeva) το χρυσό στο επικοντώ όπου η Κυριακοπούλου ήταν 4η. Μετάλλιο κατέκτησε και η Βούλα Παπαχρήστου, το χάλκινο στο τριπλούν. 4ος ήταν και ο Αναστασάκης στη σφύρα, την 6η θέση πήραν η Ρεμπούλη με σπουδαία εμφάνιση στον Ημιμαραθώνιο, η Πεσιρίδου στα εμπόδια και ο Μπανιώτης στο ύψος, όπου ο τελικός είχε και 3 αθλητές της Κύπρου: Χονδροκούκης, Κωνσταντίνου, και Ιωάννου. Για την Κύπρο ο Τραικοβιτς ήταν 5ος στα εμπόδια.
Εντυπωσιακό ήταν το φινάλε στα 5000μ ανδρών με 4 αθλητές να τερματίζουν μαζί και να περιμένουν το photo-finish που έδειξε νικητή τον Fifa από την Ισπανία.
Η Τουρκάλα Can κέρδισε σε 5000 και 10000μ. ενώ ο Ολλανδός Martina έκανε για ..λίγο το νταμπλ καθώς ακυρώθηκε μετά στα 200μ. για παραβίαση διαδρόμου.
Το Βέλγιο με τους 3 αδερφούς Borlee κέρδισε στο φινάλε την 4χ400μ. Πρώτη χώρα στα χρυσά ήταν η Πολωνία με 6 (και 12 συνολικά μετάλλια) ενώ Γερμανία και Μ.Βρετανία είχαν από 5 αλλά και από 16 μετάλλια στο σύνολο.

Ενώ για 1η φορά παράλληλα, στη Γλασκώβη έγιναν τα Ευρωπαικά σε υγρό στίβο κωπηλασία, τρίαθλο, ποδηλασία, ενόργανη, γκολφ, μια άκρως επιτυχημένη διοργάνωση για το στίβο έγινε στο ιστορικό Ολυμπιακό Στάδιο στο Βερολίνο – και στον ειδικό χώρο “European Mile” γίνονταν συνεχή event.
Το 1-2 έκαναν στο επί κοντώ η Κατερίνα Στεφανίδη με 4,85μ. και η Νικόλ Κυριακοπούλου με 4,80μ., χρυσό πήραν και οι Μίλτος Τεντόγλου στο μήκος και Βούλα Παπαχρήστου στο τριπλούν.
Αργυρό χάνοντας στο νήμα στα 400μ., με πανελλήνιο ρεκόρ 50.45, κατάφερε η Μαρία Μπελιμπασάκη, ενώ μια μικρή έκπληξη με χάλκινο στο τριπλούν έκανε στο φινάλε των αγώνων ο 36χρονος Δημήτρης Τσιάμης.

Η επίδοση που ξεχώρισε ήταν το παγκ.ρεκόρ εφήβων του Armant Duplantis με 6,05μ. στο επί κοντώ, ενώ από τις κορυφαίες ήταν των Guliyev στα 200μ. και Warholm στα 400μ. εμπ..
Σπουδαίες εμφανίσεις έκαναν δύο τριάδες αδερφών: Οι Νορβηγοί Ingebrigtsen, με τον Jakob να κάνει double και πλέον να έχουν και οι τρεις τίτλο στα 1500μ, αλλά και πάλι οι Βέλγοι Borlee με χρυσό στα 4χ400μ. και τους δύο να είναι βάθρο στα 400μ.
Η Dina Asher-Smith πηρε χρυσό σε 100-200-4χ100μ. Τελευταία μεγάλη διοργάνωση για τον Harting που ήταν κεντρικό πρόσωπο, ακόμα και στα μπλουζάκια αγώνων.
Την 5η σερί νίκη της πέτυχε στη δισκοβολία η Sandra Perkovic, άλλη μια νίκη πήρε ο o Mahiedine Mekhissi-Benabbad και οι Kszczot, Wlodarczyk, τον τίτλο που του έλειπε πήρε ο Evora. Ως ανεξάρτητη κέρδισε το ύψος η Lasitskene-Kuchina.
Στα σύνθετα, στις γυναίκες επικράτησε στο τέλος η Thiam ενώ στους άνδρες, που στο μήκος έκανε άκυρα ο Meyer, κέρδισε o Abele. Στους νικητές φόρεσαν στο τέλος και ομοίωμα κορώνας.

Η Μ.Βρετανία με τις δυνατές 4χ100μ. πήρε στο φινάλε τα πρωτεία με 7 χρυσά, όσα και η Πολωνία που υστέρησε κατά 1 σε αργυρά, ενώ στο σύνολο, ένα περισσότερο από τους Βρετανούς είχε με 19 η διοργανώτρια Γερμανία που ήταν 3η στον πίνακα μεταλλίων. Στην 4η θέση ήταν η Γαλλία και στην 5η, μαζί με το Βέλγιο, η Ελλάδα, με 14 παρουσίες στην τελική 12αδα της κατάταξης και βέβαια τα 6 μετάλλια: 3 χρυσά – 2 αργυρά – 1 χάλκινο.